لباس آتش نشانی باید به حفاظت آتش نشان در برابر خطرات کمک کند و طبق استاندارد طراحی شده باشد. ماموریت های اتش نشان ها محدود به اطفای آتش نیست و آنها را در معرض مواد شیمیایی، برق گرفتگی، اشیا تیز و برنده و … قرار می دهد. طبق آیین نامه های کشور، لباس آتش نشانی باید متناسب با نوع عملیات باشد.
لباس آتش نشانی در کنار دیگر تجهیزات آتش نشانی از نیروهای سازمان آتش نشانی حین انجام عملیات امداد محافظت می کند. این لباس ها معمولا از چند لایه تشکیل شده اند که هر کدام نوع خاصی از محافظت را تامین می کنند. آیین نامه کشور حداقل 3 لایه محافظتی در برابر نفوذ مایعات و حرارت را الزام کرده است. از دیگر تجهیزات حفاظت فردی آتش نشانی وسیله تنفسی، کلاه آتش نشانی، دستکش و کفش ایمنی است.
انواع لباس آتش نشانی
انواع لباس آتش نشانی، شامل لباس عملیاتی و لباس فرم آتش نشانی هستند. لباس فرم یا یونیفرم ایستگاهی برای استفاده روزمره کاربرد دارد. آتش نشان ها در زمان حضور در مکان حادثه از لباس عملیاتی استفاده می کنند. این لباس شامل دو جز جداگانه شلوار عملیاتی و اورکت است، که در کنار سیستم تنفسی به محافظت از آتش نشان کمک می کنند.
لباس آلومینیومی و لباس شیمیایی نیز از دیگر انواع لباس آتش نشانی هستند که به ترتیب برای مجاورت با حرارت و تماس با مواد شیمیایی مانند گازهای سمی هستند.
لباس فرم آتش نشانی: در زمان تمرین و کارهای روزمره، در ایستگاه آتش نشانی
لباس عملیاتی آتش نشانی: محافظت از آتش نشان هنگام عملیات امداد، در محل حادثه
لباس آتش نشانی عبور از آتش: لباس چند لایه که با سطح آلومینایز و لایه داخلی عایق حرارت
لباس آتش نشانی شیمیایی یا ضد گاز: جنس نسوز و مقاوم به مواد شیمیایی، همراه با شیلد یا ماسک تنفسی، در مشاغل دیگر مانند صنایع شیمیایی نیز استفاده می شود
هر کدام از انواع لباس آتش نشانی باید طبق استانداردهای مشخصی ساخته شوند. برای مثال لباس آتش نشانی عملیاتی در ایران با استاندارد EN 469 مرسوم است.
لباس فرم آتش نشانی چه کاربردی دارد؟
لباس فرم آتش نشانی، در واقع یونیفرم ایستگاهی است که در زمان تمرین و کارهای اداری در محیط ایستگاه آتش نشانی استفاده می شود. هدف اصلی این نوع لباس این است که بین اعضای تیم امداد یکپارچگی ایجاد کند. بنابراین برخلاف مدل های عملیاتی، جنس مقاوم از اولویت ها نیست. به دلیل کاربرد روزمره آن، راحتی لباس فرم اهمیت بیشتری دارد.
لباس عملیاتی آتش نشانی چه ویژگی‌هایی دارد؟
لباس عملیاتی آتش نشانی علاوه بر ضد حرارت بودن باید ویژگی های ایمنی دیگری را برای آتش نشان تامین کنند. در عملیات های امداد و نجات، ممکن است خطرهایی مانند برق گرفتگی، گازهای سمی، اجسام برنده و حتی لیز خوردن روی سطح لغزنده در کمین آتش نشان باشند. بنابراین طراحی لباس عملیاتی آتش نشانی باید مناسب با عملیات باشد.
لایه های لباس عملیاتی باید از مقاومت لازم در برابر شرایط سخت برخوردار باشند. برای مثال، در برابر ساییدگی در شرایط مختلف دوام داشته باشند و به راحتی پاره نشوند. کیفیت دوخت نیز اهمیت بالایی دارد؛ بهتر است نخ از جنس نسوز باشد و چند ردیف دوخت انجام شود. در قسمت هایی مثل آرنج، زانو، شانه یا هر قسمتی از بدن که حرکت زیادی دارد، اهمیت دوخت دو چندان است.
یکی از ویژگی های مهم لباس عملیاتی قابلیت دیده شدن در شرایط محیطی متفاوت است. نوارهای بازتابنده به افزایش دید آتش نشان در محیط تاریک یا در فضای آتش سوزی کمک می کنند. بسیار پیش آمده است که آتش نشان حین عملیات امداد آسیب دیده است. نوارهای لباس آتش نشان نور چراغ قوه یا آتش را بازتاب می دهند که به شناسایی و دیده شدن آتش نشان آسیب دیده کمک می کند.
در کنار کیفیت و جنس استفاده شده، راحتی استفاده نیز از ویژگی های بسیار مهم لباس عملیاتی آتش نشان است. در صورتی که آتش نشان آزادی حرکت کافی نداشته باشد، نمی تواند در انجام عملیات به خوبی عمل کند و حتی ممکن است جان خود و دیگران به خطر بیافتد. وزن لباس در میزان راحتی و تحرک آتش نشان تاثیر می گذارد، چرا که در زمان عملیات ممکن است یک آتش نشان با تمامی تجهیزات حدود 15 تا 25 کیلوگرم وزن را حمل کند. پس لباس عملیاتی هر چه سبکتر باشد بهتر است. لباس عملیاتیBULLDOZER با احتساب پدها حدود 5 کیلوگرم وزن دارد.
لباس ضد حریق آتش نشانی
لباس آتش نشانی عبور از آتش که به اسم لباس نسوز آلومینیومی نیز شناخته می شود، از چند لایه تشکیل شده است. به دلیل مجاورت با حرارت بالا، جنس استفاده شده در لباس ضد حریق باید مقاومت در برابر آتش بالایی داشته باشند. ویژگی مهم دیگر عایق به حرارت بودن است.
لایه بیرونی لباس ضد حریق آتش نشانی از آلومینیوم یا الیاف نسوز فایبرگلاس انتخاب شده است. سطح آلومینیومی با بازتاب حرارت، مقدار آن را کاهش می دهد. لایه بیرونی معمولا از جنس نومکس (Nomex) یا کولار (Kevlar) یا پارچه های مشابه انتخاب می شود.
در لایه های درونی از الیاف و مواد عایق، مانند آرامید استفاده می شود تا از نفوذ گرما جلوگیری شود. استفاده از یک لایه از مواد ضد رطوبت مانند پلی استر نیز یک لایه محافظتی بیشتر برای آتش نشان فراهم می کند.
لایه داخلی یا آستر برای افزایش تهویه آتش نشان از جنسی سبک و قابل تنفس انتخاب می شود. طبیعتا در ساختار این لباس، کفش ایمنی ضد حرارت استفاده می شود. لباس آلومینیومی تاکونی عبور از آتش ALFA 7 کفش هایی از جنس کولار دارد.
لباس آتش نشانی ایرانی چه ویژگی هایی دارد؟
لباس آتش نشانی ایرانی با رعایت استانداردهای بین المللی مانند EN 469 یا استانداردهای ملی ساخته می شوند. این لباس ها با طراحی نوین در سالهای اخیر به پای لباس های وارداتی می رسند. استفاده از جنس با مقاومت بالا به محافظت از آتش نشان ها کمک می کند.
در ساخت لباس آتش نشانی ایرانی توجه به شرایط کشور مانند آب و هوا و اقلیم، آن ها را به انتخابی مناسب تبدیل کرده است. در نظر گرفتن عواملی مانند میزان رطوبت، میانگین دما و پوشش گیاهی منطقه در ساختار لباس آتش نشانی به امکان تحرک بهتر آتش نشان و موفقیت بیشتر عملیات کمک می کند. بنابراین، لباس آتش نشانی ایرانی برای تیم های امداد آتش نشانی و هلال احمر کشورمان انتخاب مناسبی است.
قیمت لباس آتش نشانی به چه عواملی بستگی دارد؟
قیمت لباس آتش نشانی با توجه به نوع لباس و کاربرد آن متغیر است. برای لباس آتش نشانی نمی توان قیمت مشخص یا بازه قیمتی تعیین کرد. چندین عامل بر روی قیمت نهایی موثرند؛ شامل خرید عمده که در ادامه به بررسی آن می پردازیم.
نوع لباس مورد اول است. قیمت چکمه عملیاتی آتش نشانی و کلاه ایمنی با لباس ضد حریق آتش نشان متفاوت است. از لحاظ کاربرد نیز با توجه به این که برای لباس هایی مانند لباس عبور از آتش یا لباس ضدگاز کیفیت و مقاومت جنس اهمیت زیادی دارد، هزینه ساخت و در نتیجه قیمت فروش نیز بیشتر است.
جنس و تعداد لایه های استفاده شده نیز در تغییر قیمت موثرند، طبیعتا لباس تخصصی آتش نشانی با چند لایه عایق حرارت قیمت بیشتری نسبت به لباس فرم آتش نشانی دارد که فقط برای استفاده در ایستگاه مناسب است.
از دیگر عوامل تاثیرگذار بر قیمت، کیفیت پارچه و دوخت است. برند و کشور سازنده نیز باعث تغییر قیمت است، لباس آتش نشانی ایرانی با کیفیت مشابه قیمت پایین تری نسبت به مدل های خارجی دارد.
خرید عمده لباس آتش نشانی از تولید کننده
خرید عمده لباس آتش نشانی از طریق فروشگاه هایی که فروش عمده هم دارند، میسر می شود. خرید لباس آتش نشانی به صورت عمده ممکن است هزینه نهایی را کاهش دهد.
لباس آتش نشانی ایرانی با توجه به در دسترس بودن تولید کننده، برای خرید سازمانی یا خرید عمده گزینه مناسبی است. به طور کلی، از آنجا لباس آتش نشانی مختص نیروهای سازمان آتش نشانی است، معمولا به صورت سازمانی و عمده خریداری می شود. حالت استثنا برای جایگزینی لباسی که قابل تعمیر نباشد یا استخدام نیروی جدید است.
خرید لباس آتش نشانی
در خرید لباس آتش نشانی، تعیین استفاده و نوع عملیات مرحله اول است. لباس باید مناسب با شرایط محیط کار باشد پس لباسی که در محل حادثه استفاده می شود با یونیفرم روزمره متفاوت است؛ جنس لباس از مقاومت بالاتری برخوردار است و تعداد لایه ها نیز بیشتر است. در صورتی که در محل استفاده احتمال تماس با مواد شیمیایی باشد، لباس باید مقاومت در برابر این مواد را داشته باشد.
لباس های ضد حریق یا لباس شیمیایی باید استانداردهای بیشتری را در ساخت رعایت کنند. استانداردهای بین المللی شامل EN 469 و NFPA هستند که در ابتدای مقاله به آن اشاره کردیم. استانداردهای جهانی و ملی پس از آزمایش های مشخصی به هر محصول اختصاص داده می شوند.
به طور خلاصه، اهمیت حفظ جان مامور آتش نشان و موفقیت عملیات امداد، به انتخاب درست لباس آتش نشانی و دیگر تجهیزات سازمان وابسته است. بنابراین در فرآیند خرید انتخاب باید با دقت انجام شود.
چکلیست عملی برای بررسی یک لباس آتش نشانی
کاربرد و نوع عملیات
استانداردهای لازم
نوع لایه ها و مشخصات کامل
بررسی سالم بودن
انتخاب اندازه مناسب
راحتی لباس
دستور نگهداری و شستشو
هر نوع از این لباس ها لایه های محافظتی متناسب با شرایط محیط امداد را دارد و با رعایت استانداردهای لازم ساخته می شوند. با مشاوره با متخصصان الو ایمنی لباس آتش نشانی مناسب خریداری کنید.
