سیستم اعلام حریق متعارف یا آدرس‌ پذیر؟ راهنمای انتخاب، اجزا، نصب و نگهداری

فرض کنید که روزی در خانه یا محل کار نشسته اید و ناگهان صدای آلارم آژیر سیستم اعلام حریق بلند می شود، شما در پی دانستن این هستید که کجای ساختمان آتش گرفته است؟ اگر متوجه نشوید که کجا به طور دقیق دچار حریق شده است به احتمال زیاد سیستم اعلام حریق شما از نوع متعارف است، این سیستم ها در ساختمان های کوچک کاربردی هستند و برای استفاده در ساختمان های بزرگ می تواند ریسک بیشتری را به همراه داشته باشد. در این راهنما به طور کامل و به زبان ساده به موضوع انتخاب سیستم اعلام حریق متعارف یا آدرس پذیر می پردازد و سعی دارد که افراد را در انتخاب مناسب سیستم کاربردی راهنمایی کند.

سیستم اعلام حریق چیست و دقیقا چه کاری انجام می دهد؟

این سیستم بخشی از تجهیزات آتش نشانی است که به طور هوشمند عمل می کند و می تواند به طور اتوماتیک آتش را تشخیص دهد و به افراد حاضر در محیط با فرستادن هشدار کمک کند تا تخلیه کامل ساختمان صورت بگیرد.

این سیستم سه وظیفه اصلی را انجام می دهند که عبارتند از :

• تشخیص دود یا حرارت: با استفاده ازحسگرهای حساس، وجود دود یا افزایش حرارت را شناسایی می‌کند.
• اعلام هشدار: با فعال شدن آژیر، فلاشر و ارسال پیام به پنل مرکزی، همه را از خطر مطلع می‌ کند.
• کمک به تخلیه سریع: با اطلاع‌ رسانی دقیق، افراد می ‌توانند مسیرهای ایمن را انتخاب کنند و از تجمع در مسیرهای خطرناک جلوگیری کنند.

این سامانه هم می تواند از جان افراد در برابر آتش سوزی محافظت کند و هم جلوی خسارت بیشتر به ساختمان را می گیرد.

اجزای سیستم اعلام حریق

اکثر سیستم های اعلام حریق از چند بخش اصلی تشکیل شده اند که در ادامه به هر بخش و وظیفه آن می پردازیم :

• پنل مرکزی: مغز متفکر سیستم است که تمام اطلاعات را گرد ‌آوری می کند و مدیریت سامانه را بر عهده دارد.
• دتکتور دود: برای تشخیص دود به کار می رود.
• دتکتور حرارت: وظیفه تشخیص افزایش حرارت را برعهده دارد (مخصوصا در آشپزخانه‌ها یا انبارها).
• شستی یا شاسی : دکمه‌ ای که افراد می ‌توانند در صورت مشاهده یا حس کردن آتش، آن را فشار دهند.
• آژیر یا آلارم: برای اعلام هشدار به ‌صورت صوتی و بصری به کار می رود
• کابل‌ کشی و زون بندی: سیم ‌کشی استاندارد و تقسیم ساختمان به مناطق یا زون ها برای سیستم‌های متعارف.

سیستم اعلام حریق متعارف چیست؟

ساده ترین نوع سیستم اعلام حریق، سیستم متعارف نام دارد. در اجرای این نوع از سامانه ها  ساختمان ها را به منطقه ها یا زون های گوناگون تقسیم می کنند و در زمان وقوع آتش سیستم به عنوان مثال اعلام می کند که در چه منطقه ای از ساختمان آتش وجود دارد.

به عنوان مثال اگر طبقه اول را به عنوان یک زون تعریف کنند هنگام بروز آتش سیستم اعلام می کند آتش در طبقه اول رخ داده است و افراد سریعا متوجه می شوند که این طبقه دچار حریق شده است اما دقیقا نقطه آتش گرفته را این سیستم نمی تواند اعلام کند.

از مزایای این سیستم ارزان بودن و ساده بودن نصب آن است و از معایب آن می توان به دقت کم سیستم در شناسایی نقطه آتش گرفته و گمراه کردن افراد اشاره نمود.

سیستم اعلام حریق آدرس پذیر چیست؟

سیستم آدرس پذیر برای ساختمان های بزرگ بیشتر به کار گرفته می شود و زون های آن بسیار گسترده تر هستند در این سامانه هر دتکتور دود یک آدرس خاصی به آن داده شده است و با مکانیزم هوشمندی که دارد دقیقا آدرس مکان آتش گرفته در ساختمان را به پنل هوشمند ارسال می کند.

از مزایای این سیستم می توان به دقت بسیار بالا و هوشمند بودن پنل مدیریت آن اشاره نمود و از معایب آن گران بودن و نیاز به تخصص داشتن در نصب آن می باشد.

کاربرد سیستم های اعلام حریق

در ساختمان های کوچک اداری، تجاری یا منازل بیشتر از سیستم اعلام حریق متعارف استفاده می شود زیرا هم هزینه کمتری برای کاربران دارند و هم اینکه نگهداری آن ها نیاز به تخصص ویژه ای ندارد.

در ساختمان هایی همچون هتل ها، بیمارستان ها، مراکز بزرگ خرید و اداره های بزرگ از سیستم آدرس پذیر استفاده می شود تا با تشخیص دقیق تر به جان و مال افراد حاضر در ساختمان خسارت کمتری وارد شود.

در هتل ها با توجه به اینکه تعداد اتاق زیادی در این ساختمان ها موجود است این سیستم بسیار موثر می تواند عمل کند.

نصب سیستم اعلام حریق و اشتباهات رایج

این سامانه ها همچون تمام تجهیزات ایمنی دیگر چنانچه به درستی نصب نشوند نمی توانند در ایجاد ایمنی محیطی نقشی ایفا کنند.

یکی از رایج ترین اشتباهات در نصب این سیستم ها، به کارگیری دتکتور دود در محل آشپزخانه است، این اتفاق باعث می شود تا دود ناشی از آشپزی به اشتباه آتش تشخیص داده شود و این دتکتور هشدار های متعددی ارسال کند برای این مکانها بهتر است از دتکتور حرارت استفاده نمایید.

از اشتباهات دیگر می توان به عدم کابل کشی استاندارد برای نصب این سیستم ها اشاره کرد که باعث قطعی و عدم کارکرد سیستم در هنگام بحران می شود.

همچنین عدم تست دوره ای کل سیستم می تواند کارکرد صحیح این تجهیزات را زیر سوال ببرد، در ادامه به نکات نگهداری این قطعات می پردازیم.

تست سیستم اعلام حریق و نکات نگهداری

• تست ماهانه شستی: هر ماه دکمه‌ی شستی را فشار دهید تا از عملکرد آن مطمئن شوید.
• تست آژیر: صدای آژیر را بررسی کنید تا مطمئن شوید که به‌ درستی فعال می‌شود.
• تمیزکاری دتکتورها: دتکتورها را به‌طور منظم هر 6 ماه یک بار تمیز کنید .
• چک باتری پشتیبان : اگر سیستم شما باتری بکاپ دارد، آن را هر 3 ماه یکبار بررسی کنید.

سوالات متداول

چند دتکتور برای ساختمان لازم است؟

بستگی به اندازه و طراحی ساختمان دارد. به‌طور کلی، یک دتکتور برای هر 50 تا 100 متر مربع ساختمان کافی است. در ساختمان‌های بزرگ، نیاز به تعداد بیشتری دتکتور است.

دتکتور دود بهتره یا حرارت؟

• دود: برای تشخیص زودهنگام آتش (مخصوصاً در خانه‌ها و اداره‌ها).
• حرارت: برای مناطقی که دود ایجاد می‌شود (مثل آشپزخانه‌ها).

سیستم اعلام حریق آدرس‌پذیر ارزش خرید دارد؟

اگر ساختمان شما بزرگ است (مثل هتل یا مرکز تجاری)، بله، ارزش دارد. اما برای ساختمان‌های کوچک، سیستم متعارف کافی است.

خرید سیستم اعلام حریق ؛ پشتوانه ای برای ایمنی ساختمان

اینکه از چه نوع سیستم اعلام حریق استفاده کنید نکته ای بسیار مهم است و حالا با مطالعه این راهنما به طور کامل با ویژگی های این سیستم ها آشنا شدید و اینکه هنوز از سیستم اعلام حریق در ساختمان استفاده نکرده اید نکته ای مهمتر و حیاتی است زیرا عدم کاربرد آن ها می تواند موجب به ایجاد ریسک بیشتر برای ایمنی ساختمان شود.

در الو ایمنی می توانید انواع سیستم اعلام حریق و اجزای آن همچون دتکتور و شاسی اعلام حریق را با مشاوره رایگان قبل از خرید تهیه کنید.